گروه شهرستان‌ها: تحقق پیش بینی بارش های خوب پاییزی در کشورمان در برهه فعلی که اکثر مناطق درگیرکم بارشی شده است، می تواند مواهب فراوانی به دنبال داشته باشد؛ مشروط بر این که مدیریت صحیح در این حوزه اعمال شود تا این نعمت به نقمت بدل نشود.
۲ روز قبل مناطق گسترده ای از استان های مازندران، گیلان و گلستان درگیر بارش های سنگینی شدند که چند روز پیش از آن سازمان هواشناسی نویدش را داده و بر آمادگی های لازم برای مواجهه با این شرایط تاکید کرده بود اما به دلیل عدم اتخاذ تدابیر لازم نظیر لایروبی انهار و اطلاع رسانی مناسب به مردم، شمار زیادی از اهالی این ۳ استان با مشکلات ناشی از حوادث آبگرفتگی و شکستگی درختان مواجه شدند.
صادق ضیائیان رئیس مرکز ملی پیش‌بینی و مدیریت مخاطرات وضع هوا سازمان هواشناسی کشور درباره این بارش ها در آستانه پاییز گفت: بارش های شهریورماه در منطقه شمال کشور موضوع غیرمنتظره‌ای نیست و استان‌های واقع در سواحل دریای خزر در این ماه می‌توانند بارش‌های قابل توجهی داشته باشند.
  اظهارات این کارشناس و مسئول، از بارش های عادی رخ داده  در ۳ استان مذکور حکایت دارد؛ بارش هایی که مدیریت بدون مخاطره آن درگرو  اتخاذ تدابیری است که مسئولان باید پیش از بارش ها اتخاذ می کردند اما این مساله زمانی اهمیت دوچندان پیدا می کند که احتمال وقوع پدیده ال نینو در اکثر مناطق کشور نیز به این ماجرا اضافه می شود.  
ال نینو یکی از چرخه‌های آب و هوایی جهان است که هر ۲تا ۷سال یک‌بار سبب ایجاد ناهنجاری‌های بزرگی در آب و هوای سراسر سیاره زمین می‌شود.این پدیده  یک فرآیند جوی - اقیانوسی محسوب می شود و قدرتمندترین چرخه آب و هوایی در ۶۵سال گذشته بوده است.ال نینو در اقیانوس آرام شکل می‌گیرد اما به علت گردش امواج میانی،می تواند روی نقاط مختلف کره زمین از جمله ایران به طور غیر مستقیم اثر می گذارد.
  احتمال وقوع پدیده ال‌نینو در ۲۷استان
رئیس سازمان مدیریت بحران کشور دیروز در هشتمین نشست کمیسیون پیشگیری و مدیریت بحران مجمع شهرداران کلانشهر ایران در رشت با اشاره به تدوین نقشه راه مدیریت بحران کشور توسط این سازمان و همچنین تنظیم نقشه راه مدیریت بحران سازمان ها، اعلام کرد: پیش بینی می شود امسال از ۳۱ استان کشور ۲۷استان با احتمال ۷۰درصد درگیر پدیده ال نینو شوند ، بنابراین لازم است همه دستگاه ها برای مواجهه با این شرایط بحرانی آمادگی لازم را داشته باشند.
به گزارش ایرنا، حسین ساجدی‌نیا اظهار داشت: امیدواریم نقشه راه سازمان مدیریت بحران کشور بزودی تصویب و به دستگاه ها ابلاغ شود، ضمن این که برای همه دستگاه ها بحران های احتمالی دیده و نقشه راه تدوین شده است که پس از تصویب نهایی، به آن ها ابلاغ خواهد شد.
وی نسبت به احتمال وقوع پدیده ال نینو در کشور هشدار داد و تاکید کرد: عملیات اجرایی لایروبی مسیرها و رودخانه ها باید هر چه زودتر انجام شود تا شاهد حوادث مرتبط با طغیان نباشیم.
ساجدی نیا در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به این که برآورد اولیه از خرید تجهیزات مورد نیاز حدود ۲۰۰همت است، ادامه داد: در زمان بحران ها، سازمان مدیریت بحران، دستگاه‌ها و وزارتخانه ها، شهرداری‌ها و مردم ۴ رکنی هستند که باید وارد عمل شوند تا بتوانیم با قدرت مقابل بحران‌ها مقابله کنیم که البته برای این موضوع باید تجهیزات مناسبی هم داشته باشیم.
رئیس سازمان مدیریت بحران کشور افزود: در رزمایش‌هایی که مدیریت بحران برگزار کرده است، شهرداری‌ها عملکرد مناسبی را از خود به نمایش گذاشتند و به همین دلیل شاهد بودیم که در زمان جنگ سرعت عمل خوبی برای امدادرسانی داشتند.
بارش‌های پاییزی نعمت است
یک کارشناس سازمان هواشناسی کشور در گفتگو با خبرنگار اطلاعات با اشاره به مطرح شدن پدیده «ال‌نینو» و احتمال تأثیر آن بر شرایط جوی کشور گفت: ال‌نینو و لانینا پدیده‌هایی طبیعی هستند که به تغییرات دمای اقیانوس آرام مربوط می‌شوند و تغییرات دمایی در سطح و لایه‌های مختلف این اقیانوس می‌تواند بر مناطق دوردست کره زمین، از جمله خاورمیانه و بخش‌هایی از اروپای شرقی، اثر بگذارد و سبب تغییر در الگوی بارش شود.
امین حسین نقشینه، افزود: در پدیده ال‌نینو افزایش دمای اقیانوس آرام در سطح و لایه‌های مختلف رخ می‌دهد و در لانینا شرایط برعکس است. این تغییرات دمایی می‌تواند شرایط جوی مناطق مختلف جهان را تحت تأثیر قرار دهد.
وی با اشاره به این که در شرایط کنونی از اصطلاح «سوپر ال‌نینو» هم استفاده می‌شود، اظهار داشت: منظور از این اصطلاح آن است که میزان گرمایش آب اقیانوس آرام می‌تواند از حد معمول این پدیده بیشتر باشد و در نتیجه تأثیرات آن بر الگوهای جوی نیز مورد توجه قرار گیرد.
نقشینه ادامه داد: مرکز پیش‌بینی و هشدار سریع و مدیریت بحران سازمان هواشناسی به عنوان مجموعه‌ای که در حوزه مدیریت بحران هم فعالیت دارد، درباره احتمال وقوع بارش‌های رگباری و سیلابی در ماه‌های پاییز به سازمان مدیریت بحران، فرمانداری‌ها، استانداری‌ها، وزارت کشور و دستگاه‌های مرتبط اطلاع‌رسانی کرده است.
این کارشناس سازمان هواشناسی تأکید کرد: بر اساس این پیش‌بینی‌ها، بارش‌ها در برخی مقاطع می‌تواند در مدت کوتاه و با شدت زیاد رخ دهد. چنین بارش‌هایی ممکن است موجب سیلابی شدن رودخانه‌ها، طغیان رودخانه‌ها و جاری شدن سیلاب شود. هرچند افزایش بارش‌ها نسبت به نرمال برای کشور و منابع آبی بسیار مورد نیاز است، اما احتمال وقوع بارش‌های شدید در بازه‌های زمانی کوتاه، ضرورت آمادگی دستگاه‌های اجرایی را افزایش می‌دهد.
وی گفت: بر اساس پیش‌بینی‌های انجام شده، احتمال دارد این شرایط از ماه های پاییز خود را نشان دهد و دستگاه‌های مسئول باید برای وقوع بارش‌های شدید آماده باشند. در بخش‌هایی از غرب و جنوب‌غرب کشور نیز احتمال وقوع بارش‌های شدید وجود دارد.
این کارشناس سازمان هواشناسی درباره نقش سدها و اقدامات آبخیزداری در کاهش خسارات سیلاب هم گفت: سدهای موجود در کشور، علاوه بر این که ذخایر آب را تأمین می‌کنند، همچنین می‌توانند در کنترل سیلاب نقش داشته باشند. به‌ویژه در نوار غربی کشور و در رودخانه‌های غرب ایران ، خوزستان، ایلام و مناطق دیگر، مدیریت صحیح سدها می‌تواند سبب کنترل جریان‌های شدید آب پشت سدها شوند تا آب به‌تدریج تخلیه شود تا ضمن جلوگیری از خسارت، امکان استفاده از این منابع آبی نیز فراهم شود.
نقشینه ادامه داد: علاوه بر سدها، اقدامات آبخیزداری و فعالیت‌هایی که در حوزه منابع طبیعی، جنگلبانی و مراتع انجام می‌شود هم در کنترل روان‌آب‌ها مؤثر است. در برخی مناطق با اجرای اقدامات فنی و ایجاد سازه‌های سیل‌شکن می‌توان جریان آب را کنترل   و آن را به سمت نفوذ در منابع زیرسطحی یا محل‌های جمع‌آوری آب هدایت کرد تا از وارد شدن خسارت جلوگیری شود.
وی در ادامه با تأکید بر این که بارش‌های پیش‌رو الزاماً به معنای وقوع خسارت گسترده نیست، گفت: بارش‌هایی که اکنون درباره آن ها نگرانی وجود دارد، بیشتر از این جهت مورد توجهند که ممکن است موجب سیلابی شدن مناطق شوند؛ در حالی که از نظر منابع آبی، شرایط بارشی پیش‌رو می‌تواند برای کشور مفید باشد .
پیش‌بینی‌ بارش های مناسب برای دریاچه ارومیه
این کارشناس سازمان هواشناسی افزود: با توجه به پیش‌بینی بارش‌های بیش از نرمال در پاییز برای حوزه آبریز دریاچه ارومیه، این وضع می‌تواند برای دریاچه ارومیه بسیار مناسب باشد. افزایش بارش در این منطقه به بهبود شرایط حوزه آبریز دریاچه کمک خواهد کرد و در کاهش نگرانی‌ها درباره ریزگردهای نمکی نیز مؤثر است.
نقشینه تصریح کرد: به طور کلی، شرایطی که پیش‌رو داریم شاید بیش از آن که خطر محسوب شود، برای کشور مفید است. این بارش‌ها می‌تواند برای ما برکت باشد، البته به شرط مدیریت صحیح و توجه جدی به هشدارهای سازمان هواشناسی.
وی گفت: اگر دستگاه‌های مسئول به هشدارهای هواشناسی توجه کنند و زمان آغاز بارش، زمان اوج گرفتن شدت آن و زمان پایان بارش را مدنظر قرار دهند، امکان مدیریت شرایط وجود دارد. سازمان هواشناسی می‌تواند با توجه به داده‌ها و پیش‌بینی‌های خود اعلام کند که بارش از چه زمانی آغاز می‌شود، چه زمانی شدت می‌گیرد و چه زمانی خاتمه می‌یابد ؛ این اطلاعات می‌تواند برای مدیریت مخاطرات مورد استفاده قرار گیرد .
نقشینه در پاسخ به این سئوال که آیا بارش‌های پاییزی می‌تواند کم‌بارشی استان‌هایی مانند تهران و خراسان رضوی را جبران کند، گفت: برای این مناطق، بارش بیش از نرمال پیش‌بینی نمی‌شود و بارش‌ها بیشتر در حد نرمال خواهد بود. بنابراین نمی‌توان انتظار داشت که تهران و مناطق مرکزی کشور در پاییز امسال با بارش‌های بیش از نرمال مواجه شوند.
وی افزود: بیشترین بارش‌های بیش از نرمال در پاییز پیش‌رو بیشتر در امتداد رشته‌کوه‌های زاگرس و البرز خواهد بود و این مناطق سهم بیشتری از افزایش بارش خواهند داشت. در سایر نقاط کشور، بارش‌ها عمدتاً در محدوده نرمال پیش‌بینی می‌شود.